مدیریت اصطبل
مدیریت اصطبل
دبی اسلای برگرفته از کتاب دایرة المعارف اسبها
ترجمه:
مهندس رسول مهویدی كارشناس علوم دامي
مهندس كيومرث مولادوست كارشناس علوم دامي
مدیریت اصطبل
اسبی که در اصطبل نگهداری می شود به یک سری کارهای روزمره و یکنواخت نیاز دارد؛ از جمله خوراک دادن، خارج کردن زیر اسب، تیمارکردن،سواری کردن و در حالت ایده آل بیرون بردن برای ساعاتی و یا به سوارکار اجازه بدهیم تا با آن سواری کند یا او را هر روز دستگردان کند. اسب ها و پونی ها را نمی توان برای ساعت ها با شکم خالی نگه داشت و بعد یک غذای زیاد به آنها داد. در حیات وحش آنها بی هدف به هر جایی می روند در حالیکه تمام روز چرا می کنند. لذا آنها بطور مداوم حرکت می کنند ومی خورند
کارهای روزمره:
خوراک علوفه و جیره متمرکز و آب تازه چیزهایی هستند که اول صبح باید به اسب داده شود. مهمتر این است که و قتی اسب در اصطبل نیست پهن اسب را خارج کرد. و این زمانی است که اسب برای هواخوری روزانه یا حرکت در لنژ اتوماتیک به بیرون برده شده است .
حداقل تا یک ساعت بعد از خوردن جیره نباید سوار اسب شد. لذا تمرین های روزانه اش باید در فاصله مناسبی از خوراک خوردن باشد. اگر اسب قرار است که تمام روز در اصطبل نگهداری شود باید خوراک قابل دسترس در طول روز داشته باشد یا اینکه در وقت نهار یا بعد از ظهر خوراک بیشتری دریافت کنند. بسته به میزان کاری که اسب انجام می دهد نیاز هست که در روز 2 یا 3 و یا 4 بار خوراک داده شود.
در حالت ایده آل باید بعداز ظهر غشو شود یا به بیرون برده شود و بصورت دستی یا با کمک ماشین دستگردان شود.
در ساعات عصر گاهی اسب باید علوفه بیشتر، درصورت لزوم دریافت کند و آب تازه نیز در دسترس است و همینطور روی اسب نیز برای شب پوشانده شود. یک اسب اصطبل باید بعد از جیره بعد از ظهر همیشه چک شود. زمانیکه بیشتر مشکلات هضمی از قبیل کولیک اتفاق می افتد.
گردوخاک محیط بیرون:
همانطوریکه گردوخاک برای انسانها مضر است برای اسب هم همانطور می باشد. هرتلاشی باید انجام بگیرد تا حدالامکان یک محیط فاقد گردوخاک برای اسب مهیا شود. اصطبلها باید به خوبی تهویه داشته باشند و همچنین دقت گردد تا بستر و علوفه مناسب استفاده شود که حداقل گردوخاک و اسپورهای قارچ را داشته باشد. این نکته مهم است که محیط اطراف اصطبل که در آن کار می کنیم تمییز و پاکیزه نگهداریم. اسبها عادت دارند برای پیدا کردن چیزی به هر جایی بروند یا هر جایی را به هم بریزند لذا سعی شود تمام وسایل تمیز کردن بستر کنار دیوار بصورت منظم نگهداری گردد. که بهتر است غشوها یا شن کش ها آویزان بشوند تا اینکه کنار دیوار افتاده باشند.
مراحل خارج کردن بستر اسب:
1- پهن ها را با استفاده از چهارشاخ از داخل بستر خارج کنید.(این کار برای جلوگیری از خارج شدن بستر تمیز است) بطور مشابه قسمت های خشک را چهارشاخ زده و همچنین بستر خیس را نیز خارج کنید.
2- جاهائیکه از کف اصطبل نمایان شده است را تمیز کرده و توده هایی را که به کناره ها چسبیده بگذارید خشک شوند تا براحتی تمیز گردند. ظرفهای آب را حسابی تمیز کرده و دوباره با آب تمیز پر کنید.
3- دوباره بستر تمیز (یا همان کاه خشک) در تمام کف پخش کنید. تا جائیکه بستر به اندازه کافی بالا بیاید. بستر خشک و تمیز اضافه کنید و آنها را با هم مخلوط کنید و دوباره پخش کنید یا در کناره ها اگر لازم باشد پشته ایجاد کنید.
نگهداری اسبها در بیررون و در علفزارها:
بسیاری از مردم فکر می کنند که نگهداری در مراتع زحمت کمتری نسبت به نگهداری در اصطبل دارد. در حالیکه این عقیده صحیح نیست. فایدۀ اصلی نگهداری در محیط بیرون این است که کارهای روزمرۀ کمتر و راحت تر است . ولی از طرف دیگر اسب هنوز به توجه و مراقبت نیاز دارد . چراگاه باید خوب حصارکشی شده باشد و فنس ها باید کنترل بشوند و هرگونه خرابی ایی تعمیر شوند. آب تازه در دسترس باشد. و همچنین آبشخورها تمیز شود. وقتی که رشد علوفه در چمنزار ضعیف است باید به صورت دستی تغذیه شوند. برای نگهداری رشد علف ها در حد مطلوب باید زمین زیرو رو شده و دانه کاشته شود. همانطوریکه در اصطبل، بستر تمیزی می شود باید پهن ها از مراتع نیز جمع آوری گردد تا از آلودگی علفها جلوگیری شود تا ریسک آلودگی انگل ها به اسبها کاهش پیدا کند.
و همچنین باید مراتع ازعلف های سمی هم پاک شود .
زمانیکه اسبهای شما در چراگاه وزن زیاد یا کم می کنند باید تحت نظر گرفته شوند.
اسب ها حداقل باید در حالت معمولی 2 بار در روز کنترل بشوند. با توجه به نژاد، شرایط جسمانی و حالات عمومی در زمستان باید بدن اسب با کاور ضدآب پوشانیده شوند.
لازم است در تابستان از پوشش های ضد مگس استفاده شود. تا از حملات مگس و پشه ها در امان باشند. اگر لازم بود اسب کاور بپوشد. باید مرتب تعویض گردند که تا موجب آزوردگی بدن اسب را نشوند و همچنین خیس نگردند .
این نکته را باید به خاطر داشت در شرایط مرتع قبل از سوار شدن اسب مدت بیشتری برای غشو کردن و تمیز کردن آن لازم دارد. نسبت به زمانی که در داخل اصطبل نگهداری می شود.
برای مراقبت های فصلی در زمستان اسب ها در علفزار به حفاظت بیشتری از سرما و رطوبت نیاز دارند.
نژاد شجاع تر و قوی تر از داشته ی خود بر می آید آنها جایی به عنوان پناهگاه خواهند داشت نژادهای برتر هم نیاز به پوشیدن کاور ضد آب دارند . در تابستان هم باید از نور خورشید و مگس ها محافظت بشوند. ماسکهای ضد مگس برای محافظت از صورت اسب کمک می کنند ولی پوشش ضد مگس برای اسبهای حساس تر مناسب تر می باشد.
فائق شدن بر کسلی:
یک برنامه روزانه مناسب با میزان کافی تمرینات بدنی، مراقبت ها و توجهات می تواند از کسل شدن اسبهای اصطبل جلوگیری کند ولی اگر کسلی مشکل شده است اسباب بازی های مختلفی برای اسبهای اسطبل وجود دارد تا ذهنشان مشغول گردد:
1- توپهای اسب یکی از وسایل بازی اسب است.
2- چاره دیگر غذا دهنده ای مکانیکی است که وسیله است که توسط غذا پر می شود به طوریکه اسب با چرخانیدن قسمتی از آن توسط بینی خود به صورت مدور غذا توسط آزاد کننده مخصوص آزاد می شود.
3- نمک و موادمعدنی لیسیدنی باید در دسترس اسبهای داخل اصطبل قرار گیرد. در شرایط نگهداری در محیط باز یک اسب می تواند نمک ومواد معدنی خود را با خوردن گیاهان مختلف در چمنزار بدست می آورد که این کار با لیسیدن زمین در حالت چرا انجام می پذیرد ولی یک اسب داخل اصطبل کاملاً وابسته و امیدوار به آن چیزی است که شما برای آن فراهم می کنید.
منبع:
Sly, Debby,STABLE MANAGEMENT, Encyclopedia Of Horses, UK, Parragon, 2008
سعی می شود با ارائۀ مطالب در بخش های کشاورزی، دامپروری در زمینۀ تک سمان، قرقاول، خرگوش و ... به اطلاعات علاقمندان افزوده تا در اعتلای دانش کشور عزیزمان ایران گامی برداشته باشیم