اسپریس

توسعه صنعت اسب کاسپین؛ تبیین راهبرد‌های اساسی دولت
کیومرث مولادوست1، دکتر فاطمه پاسبان2، دکتر رضا مقدسی3
1-  دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران
Choganirani2015@gmail.com
2-   استادیار پژوهشی موسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی، تهران
3-  دانشیار و عضو هیئت علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران.

این مقاله در چهارمین همایش بین المللی اسب کاسپین و پنجاهمین سالگرد معرفی اسب کاسپین به دنیا، 16 الی 18 شهریور94 - رشت پذیرفته و ارائه شده است.
این مقاله در مجله دو ماهنامه تخصصی سوارکاری دنیای اسب، سال یازدهم، پپایی، پاییز 94 ، شماره 53، ص 40 چاپ و قابل دسترسی است.

چکیده:

      امروزه صنعت اسب یکی از صنایع درآمدزا با گردش مالی بالا در جهان بشمار می¬آید، افراد بسیاری به نگهداری و پرورش اسب علاقه داشته و با سرمایه‌گذاری درآن، شکل اقتصادی به این صنعت بخشیده و از سوی دیگر، دولت‌ها همیشه در حال گسترش فعالیت‌های مرتبط با اسب از دو منظر سرگرمی‌ و اشتغال¬زایی بوده و گاهی جنبه سرگرمی آن راه‌حلی ساده و کم‌هزینه برای ایجاد فضای سرگرمی و تفریح برای مردم را به همراه و در مواقعی نیز به عنوان یکی از صنایع اشتغالزا برای دولت‌ها می¬تواند منشاء اشتغال مولد و ارزآور محسوب گردد.
در اين زمینه، هدف از اين بررسي، تبیین راهبرد‌های اساسی دولت به منظور توسعه صنعت اسب کاسپین مي¬باشد. انجام این پژوهش مبتنی بر روش تحلیلی - توصیفی است. نوع تحقیق کاربردی می¬باشد که منتج به الگویی نظامند جهت ارائه راهکارهای مناسب و بیان مسئولیت بخش دولت در حمایت از اسب کاسپین به منظور تدوین راهبردهای اساسی می باشد.
برای دستیابی به این هدف باید به همه جوانب یک صنعت توجه شود. در بخش سیاست گذاری، تدوین قوانین و مقررات حمایتی، تنظیم بازار و ایجاد شرایطی مناسب برای دستیابی به بازارهای جهانی از راه اصولی و صحیح و جلوگیری از قاچاق محصول تولید شده به کشورهای همسایه و اروپا و امریکا از جمله مسئولیت¬های مهم دولت می باشد. اتخاذ راهبرد لازم برای تحقق توسعه صنعت اسب را ضروری و الزامی می نماید.
واژگان کلیدی: اسب کاسپین، تولید و پرورش، گردشگری اسب
1-    مقدمه
يكي از ويژگي¬هاي محصولات كشاورزي نوسان پیوسته قیمت آنها است]1[. مهمترين عوامل ایجادکننده¬ی نوسان در قیمت¬ محصولات كشاورزي، مي¬توان به تغییرات فصلي در عرضه تولیدات، تغییرات دورهاي(سیكلي) در عرضه به دلیل طبیعت خاص تعادل در بازار كالاهاي كشاورزي، انتقال نوسان قیمت¬هاي جهاني به بازار داخلي محصولات كشاورزي و نوسان ناشي از روند عمومي قیمت¬ها اشاره كرد]9[. در اقتصاد كشورهاي درحال توسعه و پیشرفته پايداري نسبي قیمت¬ها بسیار اهمیت دارد. ولي امكان تثبیت قیمت¬هاي محصولات كشاورزي به طور طبیعي بعید بوده و به طور معمول با اعمال سیاست¬هاي قیمتي برقرار مي¬شود]1[. هر چند پرورش و تولید اسب کاسپین بطور مستقیم در شرایط کنونی فاقد چنین نوسانات قیمت می باشد ولی در جهت پرورش انبوه آن با متغیر بودن قیمت نهاده ها نظیر خوراک، بهداشت و دامپزشکی، نیروی کار و سایر نهاده های کشاورزی موثر در پرورش و تولید می تواند از این قاعده پیروی نماید.
عدم شفافيت و سياليت اطلاعات موجود در بازارهاي محلي محصولات كشاورزي به همراه حضور گسترده واسطه ها در بخش-هاي مختلف توزيع و بازاريابي اين محصولات از ديگر مشكلات ساختاري بازار در بخش كشاورزي ايران محسوب مي¬گردد]4[. ساختار مناسب بازار توزیع و بازاریابی در بخش صنعت اسب قابل مشاهده است. ایجاد ساختار مناسب حراج که در کشورهای صاحب این صنعت متداول است، می تواند راهگشا باشد.
صنعت پرورش اسب از دیدگاه¬های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قابل ملاحظه و تامل است که به دلایل زیر اعم از؛ ا- کسب درآمد ملی و استانی، 2- ایجاد اشتغال، 3- توسعه شهرهای استان، 4- نقش اسب در تربیت بدنی و سوارکاری، 5- استفاده از اسب در امور کشاورزی و دامداری در مناطق کوهستانی ، 6- استفاده از اسب در پارک¬ها و تفرجگاه¬های طبیعی و مصنوعی به جای وسایط موتوری و آلوده کننده محیط زیست و 7- اسب از جنبه حفظ خزانه ژنی جانوری بسیار مهم و ارزشمند است]6[. بنابراین، علاوه بر جمعیت اصلی شاغل در پرورش اسب کاسپین در مناطق روستایی، بخش بزرگی از جمعیت شهرنشین بطور مستقیم و غیرمستقیم در صنعت پرورش و تولید آن می توانند مشغول باشند.
2-    روش شناسی تحقیق
در اين زمینه، هدف از اين مطالعه، تبیین راهبرد‌های اساسی دولت به منظور توسعه صنعت اسب کاسپین مي¬باشد. این پژوهش مبتنی بر روش تحلیلی- توصیفی است. نوع تحقیق کاربردی می باشد که منتج به الگویی نظامند جهت ارائه راهکارهای مناسب و بیان مسئولیت بخش دولت در حمایت از اسب کاسپین به منظور تدوین راهبردهای اساسی می شود.
3-    یافته ها
3- 1-    تنظیم بازار
تنظیم بازار مجموعه ای از سیاست¬ها است که دولت¬ها به منظور برقراری تعادل در بازار و ثبات در عوامل اصلی بازار(قیمت و مقدار) اتخاذ می¬نمایند. این سیاست¬ها، تنها مختص ایران نیست، بلکه بیشتر کشورها بنا به ملاحظات اقتصادی و اجتماعی در بازار دخالت نموده و اقدام به تنظیم بازار کالاهای خاص می نمایند]3[.
3-1-1- وجود بازار شفاف و منسجم: بازار، محلی است که به واسطه¬ی وجود تولید و عرضه و خریدار، قیمت و مقدار تعادلی حاصل می شود. در واقع بازار نوع و میزان تولید را جهت داده و سود آن را مشخص می سازد. از این رو وجود بازار فروش شفاف و منسجم و توسعه یافته می تواند در تولید، رفع نیازهای موجود و افزایش درآمد و ... تاثیر مثبتی داشته باشد]2[.
3-1-2- زمان بر بودن تولید: از آنجا كه توليد در بازار محصولات كشاورزي زمان بر است، بدون دخالت دولت نوسان قيمت و مقدار محصول مبادله شده در بازار امري طبيعي است. به عبارت ديگر، برخلاف محصولات صنعتي كه مي توان مدت فرآيند توليدشان را تغيير داد، براي تكميل فرآيند توليد محصولات كشاورزي باید مدت زمان معيني سپري شود]8[. بنابراین برای تنظیم بازار اسب کاسپین باید با اتخاذ سیاست¬های مناسب بستر لازم برای تولیدکنندگان فراهم شود. خلاصه عملکرد دولت در راستای تدوین راهبرد توسعه صنعت اسب کاسپین طبق دیاگرام شماره(1) می باشد.
دیاگرام شماره(1): خلاصه عملکرد دولت در راستای تدوین راهبرد توسعه صنعت اسب کاسپین
 
منبع: یافته های پژوهش
3-2-    راهبردهای دولت
3-2-1-     سیاست های مالی و اعطای وام های بلندمدت و کم بهره
3-2-1-1-     سیاست¬های مالی: اعطای وام¬های بلندمدت و کم بهره برای تشویق تولیدکنندگان و پرورش دهندگان در جوامع روستایی و حاشیه شهرها.
3-2-1-2-    تضمین فروش: تدوین مقرارت کاربری اسب کاسپین در داخل کشور و تنظیم بازار داخلی و خارجی.
3-2-2-    مقررات صادرات و بستر لازم
سياست¬گذاري¬هايي مناسب در حوزه صادرات اسب¬های تولیدی داخلی انجام پذيرد كه مستلزم شناسايي و تشخيص عوامل موثر و مهم بر آنهاست. از ديگر اقدام اساسی، شناخت بازارهای خارجی و حفظ ذخایر ژنتیکی اين نژاد به منظور تثبیت خونی آن و ایجاد بستر لازم برای صادرات و جلوگیری از خروج قاچاق این نژاد ارزشمند به کشورهای همسایه و اروپا و آمریکا.
3-2-3-    تدوین قوانین الزام آور برای استفاده از اسب کاسپین
3-2-3-1-     ساختار آموزشی سوارکاری: ایجاد محدودیت واردات و تولید و پرورش اسب¬های مشابه خارجی و جایگزینی این اسب در امر آموزش به جای اسب¬های خارجی و بزرگ جثه در آموزش کودکان و نوجوانان و اصلاح ساختار آموزشی
3-2-3-2-     رویکرد احداث پونی کلوپ؛ با اعطای مجوز و تشویق سرمایه گذاران بخش خصوصی به احداث باشگاه های پونی کلوپ و سیاست های حمایتی از آنان.
3-2-3-3-    ساختار بازارهای محلی و فروش حراج: رونق بخشی بازار حراج اسب و ایجاد سازوکار مناسب آن و برگزاری مداوم حراج در کنار تمام رویدادهای مهم سوارکاری.
3-2-4-     تدوین سیاست های کاربری گردشگری و توسعه گردشگری با اسب:
 از نقطه نظر اجتماعی از اسب در بسیاري از مراسم¬ها، جشن¬ها و شادي¬ها استفاده می¬شود]7[. صنعت گردشگری با اسب در جهان وجود داشته و در بسیاری از کشورها بسیار رونق دارد. امروزه تجربه¬ی گردشگری با اسب در ایران وجود دارد و در بخش های مختلف کشور نیز متداول است.
4-    نتیجه گیری
اسب های اصیل ایرانی، یکی از این منابع و ثروت های ملی کشور ایران است. امروزه به دلایل متعددی از جمله بی توجهی به این ثروت و پتانسیل بالقوه، نسل بسیاری از این اسب¬ها به سرعت رو به انقراض بوده و در حال ازبین رفتن می باشد]5[. تنظیم بازار اسب کاسپین با اتخاذ تصمیمات راهبردی اعم از تشویق تولید و پرورش، رونق بخشی بازارهای محلی، رونق بخشی حراج در کنار رویدادهای مهم حوزه مسابقات سوارکاری، ایجاد بستر لازم و تشویق صادرات، ایجاد محدودیت تولید اسب های مشابه خارجی و جایگزینی این اسب در امر آموزش به جای اسب¬های خارجی و بزرگ جثه در آموزش کودکان و نوجوانان و اصلاح ساختار آموزشی سوارکاری، تشویق سرمایه¬گذاران با اعطای وام های کم بهره و بازپرداخت طولانی مدت، تشویق و ایجاد بستر لازم برای ورود این اسب به عنوان کالایی مناسب جهت گردشگری با اسب در مناطق گردشگری جنگلی شمال ایران و غیره می تواند به تولید و پرورش این اسب رونق داده و افراد علاقمند را جذب این صنعت نماید.
5-    منابع
1.    ابونوري، اسماعیل. مجاوريان، سیدمجتبی.(1381). تحلیل قانون يک قیمتي در بازار محصولات زراعي ايران، پژوهشنامه بازرگاني، شماره 25، صص 126- 85.
2.    پاسبان، فاطمه. رحیمی صوره، صمد.(1383). بررسی و تحلیل بازار فروش محصولات کشاورزی در ایران و ارزیابی آن، خلاصه مقالات نخستین همایش کشاورزی و توسعه ملی، موسسه‌پژوهشهای‌برنامه‌ریزی‌واقتصادكشاورزی.
3.    پرمه، زورار.(1386). بررسی سیاست های تنظیم بازار ایران و مقایسه آن با تجارب کشورهای منتخب(مطالعه موردی مرغ، تخم مرغ، روغن نباتی، قند و شکر)، بررسیهای بازرگانی، شماره 25، صص 11-3.
4.    حسيني يكاني، سیدعلی.(1388). طراحي بهينه قراردادهاي آتي محصولات كشاورزي در ايران، پايان نامه دوره دكتري، دانشگاه شيراز.
5.    قره باش، آشورمحمد.(1390). اهمیت پرورش اسب ترکمن در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان گلستان، همايش منطقه ای دانش محوری در مديريت پايدار کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
6.    کاویان، عبدالله.(1377). اسب ترکمن و جایگاه آن در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان گلستان، نخستین همایش توانمندی¬های استان گلستان. گرگان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان.
7.    کرمی، مرتضی.(1391). بررسی خصوصیات و کاربرد اسب بختیاري در عشایر استان چهارمحال و بختیاري، نگاهی به تاریخ پرورش اسب در ایران، مجموعه مقالات نخستین همایش علمی نژادهای اسب اصیل ایران، صص 435-439.
8.    گیلان پور، امید. کهنسال، محمدرضا. پرمه، زورار. اسماعیلی پور، الهام.(1391). بررسی تاثیر مداخلات دولت در بازار گوشت مرغ، فصلنامه پژوهشنامه بازرگاني، شماره 63، صص 168- 137.
9.    نجفي، بهاالدین. حاجي رحیمي، محمود.(1379). نوسانات قیمت محصولات كشاورزي: عوامل ايجادكننده و عواقب رفاهي، مشهد، مجموعه مقالات سومین كنفرانس اقتصاد كشاورزي ايران.

Caspian horse industry development, explaination of the basic strategies of government
Kiyumars Moladoost1, Fatemeh Paseban2, Reza Moghaddasi3
1- Master of Agricultural Management, Islamic Azad University, Science Research, Tehra
choganirani2015@gmail.com
2- Research Assistant for Planning and Economic Research Institute of Agriculture and Rural Development, Tehran
3- Member Science Committee Islamic Azad University, Science Research, Tehra

Abstract
The horse industry is one of the profitable industry in the world, many people are interested in keeping and breeding animals and by investing in its economic form given to the industry and on the other hand, the states are always expand the programs related to horses from two points of view, and sometimes it is fun, simple and low cost solution for creating an atmosphere of entertainment and recreation for people with and at times as one of the industry to government employment can be source of employment and foreign exchange lead.
In this context, the aim of this study was to determine the basic strategy of the government is to develop Caspian horse industry. The study is based on an analytical - descriptive. Applied research that leads to new ways to prevent and expression pattern Nzammndjht responsibility of the public sector in favor of Caspian horse is to develop basic strategies.
To achieve this objective should be given to all aspects of the industry. The policy, legislation and regulation support, market regulation and creating the conditions for access to global markets through consistent and correct and prevent the smuggling of production to neighboring countries, Europe and America, including the important responsibility of government. Strategy for the development of the equine industry are urgently required.
Keywords: Caspian horse, breeding, horse tourism