بستر وانواع آن در صنعت پرورش اسب
مهندس محمد حاجی یزدی - بخش تحقیق وفناوری شرکت مهندسی آتی نگرمهر
از آنجائي كه اسب بيشتر اوقات شبانه روز را در اصطبل به سر مي برد محل نگهداري او بايد داراي شرايط زير باشد: - آفتابگير باشد ، تا هم خود اسب و هم محيط اطراف او در معرض تابش نور خورشيد بوده و در معرض امراض ناشي از عدم تابش نور قرار نگيرد. اسب بطور مداوم خود را تخليه ميكند و محيطي مناسب براي رشد و نمو ميكروبها بوجود مي آورد و ميكروب امراضي از قبيل كزاز در محيط آلوده اصطبلي بدون نور آفتاب، براحتي زندگي مي كنند.
- داراي فضاي كافي بوده تا اسب براحتي در آن گردش كرده و بخوابد و بلند شود. اسبها در صورت احساس امنيت و داشتن فضاي كافي براحتي مي خوابند . - حرارت ثابتي داشته باشد .
- ديوارهاي آن از مصالحي ساخته شده باشد كه در اثر سايش اندامهاي اسب با آنها ، او را زخمي نكند .
- آخورها و كف آن قابل شستشو باشد و هر چند روز يكبار بخصوص آخورها ، تميز شوند . بستر نرم و پوشيده از كلش يا خاك اره باشد تا براحتي قابل حمل و نقل بوده و هرچند روز يكبار تعويض شوند .
- درب و يا دربها به اندازه كافي فضا براي ورود و خروج اسب داشته باشند .
- حصارهاي بين اتاقكها طوري تعبيه شوند كه اسبها براحتي يكديگر را ديده و از مصاحبت با يكديگر لذت ببرند . یک اصل مهم در مدیریت اصطبل فراهم کردن محیط تمیز وامن برای اسب هاست.میزان بهینه کیفیت هوای اصطبل با درصد خاک وهاگ های در هوا تعین می شود،در نتیجه از کارهای اصلی روزانه، بیرون ریختن کود وفراهم کردن بستر مناسب است که برای سلامت اسب ها ضروری است. توسط چنگک بستر را به گوشه ای بیندازید وسپس بستر را جایگزین کرده وخوب تکان دهید.ابتدا لبه ها را بسازید، لبه ها برای جلوگیری از کوران مناسب هستند واز زمین خوردن اسب جلوگیری می کنند.
بستر اسب باید:
o از زخمی شدن اسب جلوگیری کند وآن را تشویق به استراحت کند. o به عنوان عایق عمل کند واز کوران و گرم شدن بیش از حد پای اسبها جلوگیری کند. o تشویق اسب برای در اصطبل بودن وجذب زهکشی سیالات. o بالشتک قدم زدن داشته باشد.
o اسب را تمیز نگه دارد. انواع مواد بستر : مواد بستر باید از لحاظ اقتصادی به صرفه باشد.موادی خشک، نرم، جاذب رطوبت وگازها باشند،موادی بدون آلودگی، تمیز وبا کیفیت خوب باشد، چنان که اگر اسبها خوردند مضر نباشد.
در اینجا به معرفی برخی از این مواد می پردازیم.
کاه: سه نوع کاه برای بستر اسب ها استفاده می شود،کاه گندم، جو، جو دوسر
بهترین نوع آن کاه گندم است.به دلیل این که این نوع کاه کمتر برای اسب ها لذیذ است ودر نتیجه اسب ها کمتر آن را می خورند.هرچند صاحبان اسب به این نکته توجه نمی کنند اما بایستی کاه خریداری شده عاری از ذرات خاک وکپک باشد.
کاه ها به راحتی با حرکت اسبها جایگزین می شوند بنابراین بستر باید به اندازه کافی عمیق باشد که کف ازبین نرود وهنگام مرتب کردن چنگال به زمین ضربه نزند برای این منظور لایه های بستر به ارتفاع 23 تا 30 سانتی متر مناسب هستند. کاه جذب کمتری نسبت به سایر مواد دارد وبرای اصطبل هایی که آبکشی خوبی دارد مناسب است. اگرچه کاه به راحتی در دسترس است ولی بستر مناسبی برای اسبهای دارای مشکل تنفسی نیست.اروپایی ها برای حل این مشکل از کاه آفریقایی استفاده می کنندچون جذب این نوع کاه بسیار بالاست.
تراشه های نجاری)خاک اره(:
افزایش تعداد اسب ها در اصطبل باعث بیشتر شدن مشکلات تنفسی آنها می شود بنابراین تلاش می شود محیط اسب ها تا حد ممگن عاری از ذرات خاک بوده وبرای کاهش این مشکلات، تراشه های نجاری به عنوان بستر خوب عمومیت می یابد. تراشه ها قدرت جذب بالایی دارند وبرای اصطبل هایی که سیستم فاضلاب ضعیفی دارند مناسب است،اسب ها همچنین خوردن تراشه ها را دوست ندارندواین باعث شده تراشه ها جزء مواد رقابتی باشد. بعضی افراد عادت دارند که هرروز مقداری تراشه تمییز بر روی بستر بریزند درحالی که بعضی هر زمان که لازم باشد می ریزند، میزان 15 سانتی متر حداقل میزانی است که اسب را ترغیب به دراز کشیدن می کند و مانع از مجروح شدن آن می شود. تراشه ها بستر مناسبی برای اصطبل های زایمان نیستند از دیگر ضعف های کوچک این است که تراشه ها به راحتی پراکنده می شوند وهمچنین تراشه ها زمان زیادی می گیرند تا پوسیده شوند بنابراین از بین رفتن وتبدیل آن به کود یک مشکل می شود.
پاره های کاغذ یا روزنامه:
پاره های کاغذ یک بستر بدون خاک دیگری است که جذب بالایی دارند ولی کاربرد آن به چند دلیل خیلی گسترده نیست:
o گران است
o جذاب برای چشم نیستند o پاک کردن آن مشکل است o خیلی سبک است وبه راحتی در باد حرکت می کند
مواد دیگر:
جستجو برای مواد بستر عاری از خاک واقتصادی ادامه دارد به طور مثال حصیر باعث می شود ادرار اسب ها خشک شده وهمچنین برای دراز کشیدن اسب ها راحت ونرم است ویا وقتی بیرون ریختن کودها سخت می شود کفپوش پلاستیکی عمومیت می یابد. بیرون ریختن کود: بیرون ریختن کود شامل جدا کردن کود وذرات نمدار بدون گرفتن واز بین بردن بستر است.محل انبار کود باید به راحتی قابل دسترس باشد تا در وقت صرفه جویی شده وهمچنین باید دور ازپارکینگ ودید عموم باشد وروزانه بازدید شود. راه باید برای تراکتورها، تریلی وبارکش ها که می خواهند فضولات را جمع کنند باز باشد. در صورت بروز بیماری برای ضدعفونی اصطبل باید کل بستر وعلوفه باقی مانده از اصطبل خارج وسوزانده شود.
Horse and stable management By:Jeremy Houghton Bron, sarahpilliner and Zoe davies__
منبع:
حاجی یزدی، محمد؛ بستر وانواع آن در صنعت پرورش اسب، ماهنامه آتی نگر، سال پنجم – شماره39، تیر1391، صص 20- 21
سعی می شود با ارائۀ مطالب در بخش های کشاورزی، دامپروری در زمینۀ تک سمان، قرقاول، خرگوش و ... به اطلاعات علاقمندان افزوده تا در اعتلای دانش کشور عزیزمان ایران گامی برداشته باشیم