اسپریس

درختان و كنترل باد

علیرضا اوجاقی

واحد آموزش سازمان پارکها  
     
 
     باد در مناطق خشك مي تواند ميزان تبخير را افزايش دهد و بدين ترتيب باعث تقليل رطوبت در محيط را باعث مي گردد. در مناطقي كه از نظر پوشش گياهي فقير هستند، اثرات مخرب باد زيادتر مي باشد. در شهرها باد ضمن اينكه مي تواند در جابجائي تودة هوا مؤثر باشد و چنانچه حركت
ملايمي داشته باشد حتي مي تواند به دليل تعديل درجة حرارت مطبوع نيز باشد ولي در انتقال مواد آلاينده هوا نيز مؤثر است.
اگر سرعت باد افزايش يابد همچنانكه در روستاها اثرات مضري برجاي مي گذارد ، در شهرها نيز مي تواند در كيفيت و جريان عادي زندگي اختلال ايجاد نمايد ، باد در اثر برخورد به موانعي نظير ساختمانها ، ديوارها ، فرم زمين ، حصارها ، درختان  شكسته شده و تقسيم شده هم چنين تقليل يافته يا تغيير مسير ميدهد. تاثير كمربندهاي سبز و درختان و درختچه ها در رابطه با كاركردهاي نظير : تقليل ، هدايت ، تصفيه مواد حمل شده و آلاينده ها مي باشد.
كمربندهاي سبز يا بادشكن هاي سبز به عنوان يكي از عوامل كنترل سرعت باد در مناطق بادخيز نقش بسيار مثبتي را ايفا مي كنند. كمربندهاي سبز بدون ترديد در شهرها ، در مناطق بادخيز ، در مناطق صنعتي از نظر پالايش ذرات معلق در هوا نقش بسيار مؤثري دارند. و نسبت به ساير روشهاي تصفيه فني ذرات معلق در هوا كه توسط كارخانجات و يا بطور طبيعي در اثر گرد و غبار هوا و باد بوجود مي آيند كاملاً برتري دارند. به همين
جهت در احداث واحدهاي صنعتي ، كشاورزي و يا حتي در طراحي محيط ، استفاده از كمربندهاي سبز به دليل اثرات پالايشي آنها امري بسيار سودمند است.
درختان و درختچه ها با ايجاد مانع در برابر جريان باد ، ضمن كنترل سرعت و تقليل، هدايت و تغيير مسير آن ، از طريق شاخ و برگ خود هوا را نيز غربال نموده و ذرات ان را رسوب ميدهند. اثرات درختان و درختچه ها به عنوان بادشكن هاي زنده روي ميزان تقليل سرعت باد و مقدار حفاظت از منطقه تحت پناه خود بستگي به ارتفاع ، عرض و تراكم باد شكن دارد. ويژگيهاي درختان مناسب از نظر نوع ، تركيب و وضعيت مناسب استقرار آنها نيز از عوامل موفقيت يك باد شكن بشمار مي آيد.
درختان و درختچه ها با ايجاد مقاومت در برابر باد چه بصورت منفرد يا پراكنده يا به صورت اجتماع آنها بصورت يكدست يا تركيبي از سوزني برگان و پهن برگان هريك با درجه اي از اثرات مختلف باعث تقليـل سرعت باد مي شوند. درختـان در شهرها در ارتباط با شكل و توپـوگرافي زمين و يا به كمك موانع مصنوعي مانند ساختمانها مي توانند در هدايت و جريان باد مؤثر بوده و جهت آنرا نسبت به ساختمان تغيير و حتي موجب تهويه طبيعي آنها نيز بشود. سرعت باد در فاصله 10 تا 20 برابر ارتفاع بادشكن ممكن است تا 50 درصد نيز افت پيدا كند.

واحد آموزش سازمان پارکها  
    علیرضا اوجاقی 
 


http://parks.tabriz.ir/?MID=21&Type=News&TypeID=5&id=229